Poemas de Iñigo Astiz traducidos ao galego (e III)

iñigo avestruz

Rematamos hoxe coa nosa breve incursión polos cinco poemas de Iñigo Astiz vertidos ao galego por Arsenio Iglesias Pazos, e facémolo cun poema que (ao noso xuízo) constitúe sen dúbida un excelente colofón: Euskal Herria (ao xeito de Ginsberg), unha homenaxe ao célebre poema “America”, de Allen Ginsberg.

 


 

EUSKAL HERRIA (AO XEITO DE GINSBERG) [EUSKAL HERRIA (GINSBERG ERARA)]

Euskal Herria, eu debincho dar todo
    pero só che quitei un pouco.
Euskal Herria, un soldo de 1180 euros
    e baixando, 28 de decembro de 2011.
Euskal Herria, nin comigo son ben levado,
    que vou facer contigo?
De primeiras, deberías decidir: ou
    circunstancia ou obxectivo ou escusa.
Teño febre, e non estou con gana de adiviñas.
Déixame en paz unha vez cando menos.
Non vou escribir poemas até que aclare a cabeza.
Euskal Herria, non nos veñas coa túa historia,
    a culpa é nosa; que nos pasou?
Os anxelicais debiamos ser nós
    e non outro mundo calquera.
Haberá xeito de amañar isto
    sen liscar para o pasado ou o futuro?
Disque Sarrionaindia vive no Caribe e
    se cadra non volva nunca; é espantoso.

Euskal Herria, 88 avoas nada máis (contas de Oteiza)
    dende as covas até as túas fábricas
    de Daewoo e Volkswagen a piques de pechar;
    e agora que?, onde vas?
Cando serás tan fermosa e libre
    como merecen todos os revolucionarios que tes?
Ou prefires quizais a existencia
    colateral de pancartas e oficinas de turismo?
Ás veces penso que es só unha campaña de marketing
    da cociña vasca e máis nada.
A pesar das dores e os cansazos, Euskal Herria,
    esta é a única opción que tes de mollar os dedos no mar,
    de te especializar nunha das variantes de facer cola
    no supermercado e de aprender a aferrarte á carne:
    debías tentar existir de verdade,
    existir até as últimas consecuencias.
De boa gana che pagaba a sepultura, Euskal Herria,
    se me dixeses con que nome te van enterrar;
    pero chove e ti non sabes de que lado.
Contigo nin do tempo se pode falar.
Euskal Herria, oxalá non me colla no ascensor
    ese inminente nacemento teu!
En que hora vivimos, Euskal Herria?;
    dis que somos unha nación, pero estou só.
Aínda non me explicaches
    que lle fixeches ao meu pobo.

Euskal Herria, andan pregoando que xa chegas,
    pero por onde vas vir?, en que estación
    agardo por ti?, como imos recoñecernos?
Euskal Herria, ti sabes quen es?,
    por canta xente tes que mirar?
Sabes canta dela querería aliviar
    as feridas súas canda as miñas?
Ti non te inquietes moito, unha pequena porcentaxe,
    incluso pouco precisa, ben me chega; unha única
    aproximación e déitome con ela; iso tampouco?
Euskal Herria, cando vas regular o modelo de bota
    de todos os teus militares e policías?,
    cando te imos pisar todos igual?
Todos che falan da urxencia da paz e de pacificar,
    da necesidade de perdoar e do imperdoable,
    pero eu sempre te coñecín así.
Euskal Herria, os buses e as axudas
    humanitarias que mandas a Cuba
    colisionan cos teus apelidos:
    O capitán Astiz, Pinochet Ugarte,
    Catalina de Eurauso, Juan Zumárraga…
Pactemos o pasado, se queres;
    tíñasme que ver de cativo.
Cando tiña once anos fixéchesme dicir
    que dispararlle a un político en vez de a un garda civil
    fora un erro estratéxico.
De catorce, nas protestas dos venres,
    diciámoslles aos encargados do comedor
    que estabamos en folga de fame polos presos,
    porque na escola pública, acorde co calendario cristián,
    os venres só podiamos xantar peixe e
    a nós non nos sabía aquel peixe noxento.
De quince, mentres pintaba
    o cuarto de Van Gogh na aula de Plástica,
    acordo explicarlle eu o que era a amnistía
    a un compañeiro cun parente na cadea.
De dezanove, en Bilbo, por primeira vez
    dicíndolle non a ETA publicamente
    polos atentados de Madrid do 11 de marzo de 2004,
    e si, Euskal Herria, daquela ben sabía que non fora ETA.
Ao nacer, os mortos xa agardaban por min.
Tamén o que dixo unha amiga antes de marchar a Madrid:
    «Só ti podes atoparlle
    algo de lóxica a todo isto»
Ela tampouco volveu e eu diría que xa
    unicamente fala o euskara comigo.
Euskal Herria, comprendín que eu tamén son Euskal Herria.
Outra vez estou falando só.
Seguramente, as cousas que non me perdoo
    son as que non che perdoo a ti.

 

A que banda estás dos barrotes, Euskal Herria?
Que estremo dos electrodos coñeces?
Desde que lado sostés
    o equilibrio imposible entre pistola e cranio?
Euskal Herria, Blake pregúntase nun poema
    se un mesmo ser
    foi quen creou o tigre e o año:
What inmortal hand or eye
    could frame thy fearful simmetry?
Blake non te coñecía, e tampouco eu.
Euskal Herria, non confío en ti.
De feito, que es cando non es eu?
Unha vez un pamplonés -ten unha bonita galería de arte,
    deberías vela-, explicoume as persecucións que exerce
    a administración de George Bush e contoume
    dos atrancos que sofren os artistas de esquerdas
    para prosperaren en Nova York.
Eu mencioneille as clausuras de Egunkaria e Egin,
    e el contestou que si, que abofé que si,
    pero non tiña idea do que lle falaba.
Euskal Herria, que mentira túa debería eu respectar?,
    quen me pasou o teu testemuño?, es a miña mentira?
Non che podo ler as declaracións de tortura,
    velaí unha verdade; e teño máis.
Euskal Herria, era ben que escoitases
    o que Ginsberg escribiu sobre América,
    como prolonga e prolonga os versos
    segundo o ritmo que respira.
Eu tamén o tento constantemente,
    pero tropezo nun suspiro.
Euskal Herria, ai, miña doce Euskal Herria,
    estimaba ser o teu presidente,
    mesmo sabendo que había de gobernar un eco
    en vez dun país.

 

Euskal Herria, ti cal curso estar
    en euskara?, ti eu entender?;
Eu ti non moito, pero pouco a pouco;
    euskara moi difícil: bagina, zezan, geniezaion…
    eu iso non oír ningún sitio, ti si?, ti entender?
Euskal Herria, eu dez horas traballar e logo euskaltegi,
    pero eu despedido agora, eu tentando pero
    aprender difícil, euskara moi difícil, moi moi,
    pero amodiño.
Euskal Herria, tes ao teu mando un exército
    de pais parados neofalantes
    consumidores de produtos en euskara,
    de doadores, bertsolaris, amantes das utopías,
    pero non sabes que facer con eles.
Euskal Herria, Arnaldo Otegi debía estar na rúa,
    ti entender?, ou pasar total?
Euskal Herria, non estivo ben obrigar a miña amiga
    a agacharse por facer política,
    nin provocar, cando volveu á casa, que durmise
    canda a nai, do medo que lle puña
    que a polícia tirase coa porta abaixo.
Euskal Herria, meu tío aparecía moi guapo
    no cartel que fixeches para dicir que te traizoara,
    moi elegante, si, pero que che fixo en concreto?
Se cadra eu tamén te traizoei
    collendo sen me dar de conta unha marca
    de leite para o almorzo en vez doutra?
Euskal Herria, que opinas ti da banalidade do mal?
Non che vou facer unha lista, pero has de botar
    media hora buscándote en Google.
Euskal Herria, en que repetición vas dar nacido?
Euskal Herria, en que repetición vas dar nacido?
Linlle a Auden algo que debería facer a poesía:
    pola súa mera existencia, polo feito de suceder,
    simplemente por iso, debería celebralo todo.
O Instituto Etxepare iniciou unha campaña
    chamada «Basque is cool», por que non te podo
    celebrar eu cunha paz coma esa?
Non sei exactamente que quererá dicir, pero
    ás veces celebro a túa existencia coa mesma forza
    cá túa non existencia,
    a ti pásache o mesmo comigo?
Euskal Herria, teremos que ir rematando
    definitivamente: rematar de vez.
Geroak esan beza erri bat izan zan
    edo-ta ats emaiogun ontan iraun dezan.
Euskal Herria, esta respiración non é todo,
    pero é o meu chisco enteiro.

 

 

 

 

Advertisements
Estas entrada foi publicada en CREACIÓN coas etiquetas , , , , . Ligazón permanente.

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s